ياشاسين شاهين دژ
سه شنبه 9 آبان 1391برچسب:, :: 9:3 ::  نويسنده : علي
 
 

خط اورخون

 
 
کپی سنگ نوشته اورخون در ترکیه

الفبای اورخون یا الفبای قدیمی ترک یا الفبای گؤک‌ترکان الفبایی است که از قرن هفتم میلادی توسط ترکان استفاده می‌شده‌است. این الفبا برگرفته از الفبای سغدی است که خود برگرفته از الفبای آرامی بود. عموماً عقیده بر این است که ترکها از طریق مسیحیان نسطوری سغدی‌زبان با این خط آشنا شده‌اند. الفبای اورخون در سال ۱۸۸۹ توسط ویلهلم توماس دانمارکی رمز گشایی شد. این الفبا از زمانی که در سال ۱۸۸۹ توسط نیکولای یادرینتسف در دره اورخون در مغولستان کشف شده الفبای اورخون نامگذاری گردید. این الفبا قدیمی‌ترین الفبای کشف شده برای نوشتن هر گونه زبان آلتایی است.

نگارخانه
 
الفبای اورخون و برابرسنجی آن با الفبای ترکی استانبولی

جستارهای وابسته

منابع

  1. ترکی، زبان و ادبیات (د. زبانهای ترکی قدیم)
  2. دنیس سینیور-ترکی قدیم-تاریخ تمدن آسیای مرکزی صفحه ۳۳۳-۳۳۱
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Sinor, Denis (2002). "Old Turkic". History of Civilizations of Central Asia. 4. Paris: یونسکو Publishing. pp. 331–333.
سه شنبه 9 آبان 1391برچسب:, :: 9:0 ::  نويسنده : علي
 
 

الفبای ترکی استانبولی

الفبای ترکی استانبولی الفبایی لاتین است که برای نوشتن زبان ترکی استانبولیبه کار می‌رود و از ۲۹ حرف تشکیل شده‌است که هفت تای آن‌ها (Ç، Ğ، I، İ، Ö، Ş، Ü) شکل تغییر یافته‌ای از حروف اصلی لاتین و متناسب با احتیاجات آوایی زبان ترکی می‌باشند. این الفبا تلفظ واژگان ترکی استانبولی را با دقتی بالا نشان می‌دهد و هر حرف فقط و فقط نمایانگر یک صدا می‌باشد. این الفبا هم‌اکنون الفبای رسمی زبان ترکی استانبولی به شمار می‌آید و آخرین الفبا از سری الفباهایی می‌باشد که در دوره‌های مختلف برای این زبان به کار گرفته شده‌اند. ابداع و به کارگیری این الفبا در قرن بیستم از عناصر فرهنگی برآمدن و پیروزی ملی‌گرایی غربی ترک به شمار می‌آید

                                                 

حروف الفبای ترکی استانبولی از قرار زیرند:

حروف بزرگ
A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
حروف کوچک
a b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z

از میان این ۲۹ حرف، ۸ تای آن‌ها مصوت هستند (A، E، I، İ، O، Ö، U، Ü) و مابقی صامت.

حروف Q، W، و X از الفبای لاتین در ترکی استانبولی مورد استفاده قرار نمی‌گیرند ولی I نقطه‌دار و بی‌نقطه حروف مجزا و متمایزی هستند فلذا "i" نشانگر شکل کوچک "I" نیست.

در ترکی استانبولی همچنین از a، i، و u هشتکدار استفاده می‌شود:

نام‌ها

نام مصوت‌ها همان صدایی است که می‌دهند ولی نام صامت‌ها، صدای صامت به علاوهٔ e می‌باشد. تنها استثنا حرف ğ است که یوموشاک گِ خوانده می‌شود.

a, be, ce, çe, de, e, fe, ge, yumuşak ge, he, ı, i, je, ke, le, me, ne, o, ö, pe, re, se, şe, te, u, ü, ve, ye, ze

صداها

رسم‌الخط ترکی کاملاً فونمیک است و تلفظ لغات همواره از روی املای آن‌ها قابل تشخیص است. جدول زیر حروف ترکی، صداهای متناظرشان در الفبای آوانگاری بین‌المللی، و نحوهٔ تلفظشان توسط یک انگلیسی‌زبان را نشان می‌دهد.

پیشنهادهای اولیه برای اصلاح

اولین الفبای شناخته‌شدهٔ ترکی، خط اورخون است. در کل خانوادهٔ زبان‌های ترکی با استفاده از الفباهای گوناگونی من جمله سیریلیک، عربی، یونانی، لاتین، و چندین دبیرهٔ آسیایی دیگر نوشته شده‌اند.

به مدت بیش از هزار سال زبان ترکی استانبولی با استفاده از الفبای ترکی عثمانی که شکل تغییریافته‌ای از خط عربی بود کتابت می‌شد. این خط برای نوشتن واژگان فارسی و عربی که میزان قابل توجهی (سه چهارم واژگان) از زبان ترکی عثمانی را تشکیل می‌دادند بسیار مناسب بود، اما برای نوشتن واژگان اصیل ترکی مناسب نبود. اگرچه زبان عربی در صامت‌ها بسیار غنی‌است اما در مصوت‌ها ضعف دارد حال آنکه زبان ترکی استانبولی وضعیتی دقیقاً بالعکس دارد. در نتیجه خط عربی برای نشان دادن واجهای ترکی ناکافی به نظر می‌رسید. برای برخی از واج‌ها چهار علامت مختلف (ز، ذ، ض، ظ) وجود داشت در حالی‌که برخی دیگر از واج‌ها را اصلاً نمی‌شد نمایش داد. با رواج یافتن تلگراف و صنعت چاپ در قرن نوزدهم ضعف‌های بیشتری از خط عربی نمایان شد.

برخی از اصلاح‌طلبان ترک سال‌ها پیش از وقوع اصلاحات آتاترک به‌کارگیری خط عربی را خواستار شده بودند. در سال ۱۸۲۶ و به هنگام دوران اولیهٔ اصلاحات، مونوف پاشا از اصلاح الفبا طرفداری می‌کرد. در آغاز قرن بیستم نیز طرح‌ها مشابهی توسط نویسندگانی که با جنبش ترک‌های جوان مرتبط بودند از جمله حسین جاهد، عبدالله جودت، و جلال نوری ارائه شده بود. این موضوع بار دیگر در سال ۱۹۲۳ به هنگام برگزاری اولین کنگرهٔ اقتصادی جمهوری تازه تشکیل‌شدهٔ ترکیه مطرح شد و جرقه‌ای شد برای آغاز بحث‌ها و جدل‌هایی در این باره در سطح عموم که چندین سال طول کشید. محافظه‌کاران و مذهبیون به‌شدت مخالف کنار گذاشتن خط عربی بودند با این استدلال که با به کار گرفتن خط لاتین، ترکیه از جهان اسلام منفک خواهد شد و مفهومی غربی از هویت ملی جایگزین جامعه‌ای مذهبی و سنتی خواهد شد. برخی دیگر بر اساس دلایل کاربردی با به کارگیری خط لاتین مخالفت می‌کردند؛ زیرا که تا آن زمان هنوز طرحی برای وفق دادن خط لاتین با واج‌های ترکی ارائه نشده بود. برخی دیگر نیز پیشنهاد می‌کردند که راه‌حل بهتر، تغییر خط عربی و معرفی نویسه‌های جدیدی‌است که نمایانگر مصوت‌های ترکی باشند. در سال ۱۹۲۶ جمهوری‌های ترک‌تبار شوروی خط لاتین را به کار گرفتند و راه را برای اصلاح‌طلبان در ترکیه باز کردند.

سه شنبه 9 آبان 1391برچسب:, :: 8:51 ::  نويسنده : علي
 
 

زبان ترکی استانبولی

گویشگاه‌ها: اکثریت: ترکیه و قبرس شمالی
   
شمار گویشوران: ۸۰ میلیون

نشانی بایگانی =

خانواده: زبان‌های ترکی
ترکی استانبولی
 
زبان رسمی
زبان رسمی در: تركي
مرجع رسمی: موسسه زبان ترکی
کد زبان
ISO 639-1: tu
ISO 639-2: tur
ISO 639-3: tur 
        MapOfTurkishSpeakers.png

ترکی استانبولی (به ترکی استانبولی: Türkçe و یا Türkiye Türkçesi) یکی از زبان‌های شاخه جنوب غربی یا گروه اوغوز، زبان‌های ترکی است که ۸۳،۰۰۰،۰۰۰ نفر در سراسر جهان به عنوان زبان مادری به آن تکلم می‌کنند،  این زبان رایج‌ترین زبان از شاخه‌ی زبان‌های ترکی می‌باشد. جغرافیای آن شامل ترکیه و قبرس شمالی و قسمت‌های کوچکی در عراق، یونان، بلغارستان، جمهوری مقدونیه، کوزوو، آلبانی و دیگر قسمت‌های شرقی اروپا را شامل می‌ود. سالانه جمعیت بسیاری نیز از ترکیه به غرب اروپا و علل الخصوص آلمان مهاجرت می‌کنند که موجب تکلم ترکی در آن مناطق می‌گردد.

ریشهٔ زبان ترکی را می‌توان در آسیای مرکزی جست. با گسترش قلمرو امپراتوری عثمانی این زبان که زبان رسمی آن‌ها بود اصلاحات بسیاری می‌یافت. به طور مثال آتاتورک (اولین رییس جمهور ترکیه) در سال 1928، الفبای عثمانی را با الفبای آوایی لاتین جایگزین نمود و کلمات بیشمار عربی، فارسی و... را از این زبان حذف نمود.

الفبای ترکی استانبولی

 
آتاترک و تدریس نمادین ۲۹ حرف جدید ترکی در شهر سینوپ ۱۹۲۸ میلادی

الفبای ترکی استانبولی، از بیست و نه حرف از حروف لاتین تشکیل شده است. که با تغییرات جزئی بصورت الفبای ترکی در آمده است. تغییر خط و جایگزینی حروف لاتین به جای حروف عربی با قانون شماره ۱۳۵۳ که در سال ۱۹۲۸ میلادی به تصویب رسید و مقرر گردید که حروف الفبای عربی، از مجموعه سازمانی الفبا و زبان کشور ترکیه نسخ و به جای آن ۲۹ حرف از حروف لاتین جایگزین گردد. بدین طریق سیستم نوشتاری ترکیه از ترکی عثمانی به ترکی لاتین (Latince yazılan türkçe) تغییر یافت. این حروف عبارتند از:

A a, B b, C c, Ç ç, D d, E e, F f, G g, Ğ ğ, H h, I ı, İ i, J j, K k, L l M m, N n, O o, Ö ö, P p, R r, S s, Ş ş, T t, U u, Ü ü, V v, Y y, Z z

 

سه شنبه 9 آبان 1391برچسب:, :: 8:29 ::  نويسنده : علي
 
 

پایگاه هوایی اتیمسگوت


Etimesgut Hava Üssü
یاتا: ANKایکائو: none
خلاصه
نوع فرودگاه نظامی
شهر آنکارا
موقعیت Flag of Turkey.svg ترکیه
ارتفاع از سطح دریا ۲۶۵۳ فوت / ۸۰۹ متر
مختصات ‏۱۹٫۰۴″ ۴۱′ ۰۳۲°شرقی ‏۵۹٫۳۹″ ۵۶′ ۳۹°شمالی / ۳۲٫۶۸۸۶۲۲۹٫۹۸۶۲۲۲;-۳۹٫۹۴۹۸ ‏۱۹٫۰۴″ ۴۱′ ۰۳۲°شرقی ‏۵۹٫۳۹″ ۵۶′ ۳۹°۹٫۹۴۹۸۳۰
باند فرودگاه
جهت طول سطح
متر فوت
11R/29L ۴۹۵۰ ۱۵۰۹  

پایگاه هوایی اتیمسگوت (به انگلیسی: Etimesgut Air Base) (به زبان بومی: Etimesgut Hava Üssü) یک فرودگاه نظامی با کد یاتا ANK است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۱۵۰۹ متر است. این فرودگاه در شهر آنکارا کشور ترکیه قرار دارد و در ارتفاع ۸۰۹ متری از سطح دریا واقع شده است.

جستارهای وابسته

منابع

 
دو شنبه 8 آبان 1391برچسب:, :: 10:15 ::  نويسنده : علي
 
 
 

لیلا محمد‌بیگوا

  

Leyla Mammadbeyova.JPG
لیلا محمد‌بیگوا
محل تولد باکو
تاریخ تولد ۱۹۰۹
محل مرگ ۱۹۸۹
تاریخ مرگ باکو
یگان‌های خدمت نیروی هوایی شوروی
کارهای مهم نخستین خلبان زن مسلمان


 


لیلا محمد‌بیگوا (به ترکی آذربایجانی: Leyla Məmmədbəyova) (زادروز ۱۹۰۹، باکو - درگذشته ۱۹۸۹ باکو)) نخستین خلبان زن مسلمان و اولین خلبان زن در تاریخ منطقهٔ قفقاز، جنوب و شرق اروپا و آسیای میانه بود.


او اولین پرواز خود را در باشگاه حمل و نقل هوایی محمد‌بیگوا در سال ۱۹۳۱ در باکو انجام داد.


 

او تحصیلات هوایی خود را سال۱۹۳۲ در مسکو در یک باشگاه هوانوردی ادامه داد و در ۱۷ مارس ۱۹۳۴ با هواپیمای U2 روسیه موفق به پرواز شد. وی برترین خلبان زن در اتحاد شوروی پس از نینا کامنه وادان می‌باشد.


 

 
تصویر لیلا بر روی تمبر جمهوری آذربایجان

او به لیل این که مادر چهار فرزند کوچک (در مجموع شش فرزند) بود از شرکت در جنگ جهانی دوم معاف شد


لیلا محمد‌بیگوا چندی بعد به تنها معلم خلبانی و آموزش هواپیما در قفقاز مبدل شد و در طول دوران تدریسش ۴۰۰۰ چترباز را آموزش داد که از میان این تعداد دو نفر موفق به دریافت نشان افتخار «قهرمان اتحاد شوروی» شدند.


فرزند بزرگ او به نام فریدون در جنگ جهانی دوم و فرزند کوچک او خانلار عیسی در جنگ قره باغ حضور داشتند


در سال۱۹۹۵ فیلمی به کارگردانی ناظم رحمان
با عنوان «عصمت» درباره زندگی وی ساخته شد.

دو شنبه 8 آبان 1391برچسب:, :: 8:23 ::  نويسنده : علي
 
 

ملکان

 
Red pog.svg
ملکان
Iran location map.svg
 
شرقی‌۴۶°۰۴′ شمالی‌۳۷°۰۵′ / °۴۶٫۰۶شرقی °۳۷٫۰۸شمالی / ۴۶٫۰۶;۳۷٫۰۸
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان ملکان
بخش مرکزی
مردم
جمعیت ۷۷،۱۳۲
زبان‌ گفتاری ترکی آذربایجانی
مذهب شیعه

مَلِکانْ یکی از شهرهای جنوب غربی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان ملکان است. این شهر با ۷۷،۱۳۲ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، به‌عنوان دوازدهمین شهر استان آذربایجان شرقی شناخته می‌شود.ملکان در جنوب شرق دریاچهٔ ارومیه و در محل اتصال استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان قرار گرفته‌است. این شهر برسر راه تبریز-میاندوآب و در ۱۵۰ کیلومتری جنوب تبریز واقع شده‌است.

 وجه تسمیه

به عقیدهٔ برخی از کارشناسان، چون ملکان در گذشته حاکم (ملک) زیادی داشته، از همین‌روی نام آن را «ملک‌کندی» نهاده‌اند. به اعتقاد گروهی دیگر، پیش‌تر یکی از اربابان این شهر «ملک‌نیا» نام داشته و نام این شهر از نام این ارباب گرفته شده‌است.

 پیشینه

شهر ملکان که پیش‌تر «ملک‌کندی» خوانده می‌شد، پیشینهٔ تاریخی طولانی داشته و به‌دلیل آب و هوا و موقعیت گذرگاهی مناسب، از گذشته‌های دور مسکن اقوام مختلفی بوده‌است؛ به‌طوری که از ۶ هزار سال پیش از میلاد، روستاهای عباس‌آباد و قوریجان و لیلان از اصلی‌ترین سکونتگاه‌های این منطقه به‌شمار می‌رفته‌است.

تالاب عباس‌آباد (آلامالی گلی) از ۵ تا ۶ هزار سال پیش از میلاد تا دورهٔ پهلوی در محل کنونی بیمارستان ملکان قرار داشته‌است. این تالاب فصلی در طی سالهای ترسالی بعلت بالا آمدن سطح آب های زیرزمینی و تغذیه شدن بوسیله ابراهه های موقتی اطراف خود که از کوههای قره قشون جاری میشوند ایجاد میشود که در فصول پرآبی سطح آن تا دو متر هم میرسد.

قدمت سفالینه‌های یافت‌شده از تپه‌های روستای بایقوت به ۷ هزار سال پیش برمی‌گردد و شواهد گویای آن است که ساکنان این منطقه با سرزمین میان‌رودان ارتباطات فرهنگی گسترده‌ای داشته‌اند. هم‌چنین خیش‌های پیداشده در منطقهٔ ملکان که ۵ هزار سال قدمت دارند، نشانگر آن است که اصلی‌ترین عامل یک‌جانشینی انسان‌ها در این منطقه، موقعیت مناسب کشاورزی آن بوده‌است.

شهر ملکان تا ۲۰۰ سال پیش، روستایی کوچک و کم‌جمعیت بوده که از سمت شرق به حمامی تاریخی و تپهٔ تیچان‌تپه و از سمت جنوب به زمین‌های بایر و باغ‌های چمچال محدود می‌شده‌است. این شهر در آن زمان به قاجاریان تعلق داشته و نصرت‌السلطنه مالک آن بوده‌است. در سال ۱۳۲۰ خورشیدی، نصرت‌السلطنه مالکیت ملکان را به محسنی (اصغربقال) واگذار کرد و در سال ۱۳۲۴ خورشیدی نیز محسنی مالکیت این شهر را به نجف مددیان و مظفرخان صولتی انتقال داد. از سال ۱۳۲۴ خورشیدی به بعد، جمشیدخان اسفندیاری ملکیت ملکان را برعهده گرفت.

 آب و هوا

آب و هوای ملکان تحت‌تأثیر جریان‌های آسیای مرکزی، اقیانوس اطلس، دریای خزر، دریای سیاه و دریای مدیترانه قرار می‌گیرد. جریان‌های آسیای مرکزی در فصل‌های بهار، پاییز و زمستان موجب بارندگی و گاهی برف می‌شوند. جریان‌های اقیانوس اطلس و دریای خزر (بادهای خزری) بیش‌تر در منطقهٔ ارسباران موجب بارش می‌شوند و گهگاهی مناطق جنوبی‌تر را نیز تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهند. جریان‌های دریای سیاه و دریای مدیترانه (بادهای سفید) در فصل‌های بهار و زمستان موجب بارش می‌شوند.

 جمعیت

برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی و گروه آماری پاسکال ( psg)، جمعیت شهر ملکان در این سال بالغ بر ۲۳٬۹۸۹ نفر بوده که از این تعداد، ۱۲٬۲۱۸ نفر مرد و ۱۱٬۷۷۱ نفر زن بوده‌اند؛ هم‌چنین شمار خانوارهای ساکن این شهر، ۶٬۳۵۶ خانوار بوده‌است. از لحاظ میزان سواد نیز از مجموع پاسخ‌دهندگان در این شهر، ۱۸٬۱۹۴ نفر را افراد باسواد و ۳٬۵۶۳ را افراد بی‌سواد تشکیل داده‌اند.

 محصولات

ملکان قطب تولید انگور در سطح استان آذربایجان شرقی بوده و به «الههٔ انگور» مشهور است. این شهر یک شهر کشاورزی بوده و کارخانه‌های متعدد سبزه‌پاک‌کنی در آن فعال‌اند. کشورهای حوزهٔ خلیج فارس، اروپا و کانادا، بزرگ‌ترین واردکنندگان این محصول هستند. قالی‌بافی نیز در این شهر رایج است.

یک شنبه 7 آبان 1391برچسب:, :: 10:49 ::  نويسنده : علي
 
 

آرامگاه شیخ حیدر

مقبره شیخ حیدر که بنایی است برج مانند، در باغ سبز و با صفایی که قبرستان قدیمی مشگین شهر بوده و الان در مرکز شهر است، واقع شده‌است. شیخ حیدر پادشاه اسماعیل اول می‌باشد. این بنا تحت شماره ۱۸۴ به ثبت آثار باستانی ملی رسیده‌است.

در مورد قدمت بنا و تاریخ احداث آن روایات تاریخی گوناگونی وجود دارد. عده‌ای از باستان شناسان و مورخین سال بنای آن را اوایل قرن دهم یعنی سال ۹۱۵ هجری قمری می‌دانند.

بندبرج بنا به احتمال قوی از سوره‌های قرآن به صورت کاشی‌های فیروزه‌ای در متن آجر تزئین شده‌است. قبل از اینکه متن آن خوانده شود اینجا را بقعه الله علی الله می‌گفتند. داخل مقبره از دو طبقه تحتانی و فوقانی تشکیل شده‌است و درب ورودی سردابه در شمال برج قرار دارد که به وسیله یک راه پله بلند به راه باریک منتهی به سردابه راه یافته‌است. طاق این قسمت بر روی ستون آجری در وسط و دیوارهای جانبی قرار دارد. مدفن شیخ حیدردر منتهی الیه سردابه قرار گرفته‌است پلان داخل برج یا اتاق فوقانی به شکل ۱۲ ضلعی منظمی است که هر ضلع آن۲۰/۲ است و به علت احداث شیارهای سراسری در سطح داخلی برج بنا بلندتر ساخته شده‌است و ارتفاع بیشتری دارد.


 

منابع

۱. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳.

۲. ↑ نوبختی خیاوی، ص۶۳.

۳. ↑ نوبختی خیاوی؛ سلیمان، خیاو، گمشدهٔ تاریخ، تهران: نشر قو، ۱۳۸۰، ص۱۷.

۴. ↑ نوبختی خیاوی؛ سلیمان، خیاو، گمشدهٔ تاریخ، تهران: نشر قو،

۵. http://www.khiavonline.com/farsi/historical-farsi.html

یک شنبه 7 آبان 1391برچسب:, :: 10:39 ::  نويسنده : علي
 
 

مشگین‌شهر

 
Red pog.svg
مشکین‌شهر
Iran location map.svg
 
شرقی‌″۵۴ ′۳۹ °۴۷ شمال‌″۱۷ ′۲۴ °۳۸ / °۴۷٫۶۶۵۰شرقی °۳۸٫۴۰۴۷شمالی/ ۴۷٫۶۶۵۰;۳۸٫۴۰۴۷
اطلاعات کلی
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان اردبیل
شهرستان مشکین‌شهر
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی خیاو، میمند،
وراوی، بیشکین
مردم
جمعیت  
زبان‌ گفتاری ترکی آذربایجانی
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۳۹۴ متر
اطلاعات شهری
وبگاه فرمانداری مشکین‌شهر

مِشکین‌شهر یکی از شهرهای استان اردبیل در ایران است. این شهر در بخش مرکزی شهرستان مشکین‌شهر قرار دارد.

تاریخچه

در پیرامون مشکین‌شهر سنگ‌نبشته‌ای به زبان پارسی میانه منسوب به شاپور دوم ساسانی وجود دارد. سنگ‌نبشته مشکین‌شهر در ۱۵۰ متری غرب قلعه‌کهنه در کمرکش ارتفاع غربی درهٔ نوروز یاماجی در درون باغ نوروز قرار دارد. این سنگ‌نبشته امروزه به خاطر ویرانگری گنج‌جویان تقریباً از میان رفته‌است ولی نوشته‌های آن بررسی و ترجمه شده‌است. مضمون این نوشته در مورد فرمان و تاریخ ساخت قلعه‌کهنه‌است که به فرمان نرسه‌هرمزد نوشته شده‌است.

وجه تسمیه

نام قدیم‌تر این شهر خیاو بوده‌است. خیاو واژه‌ای ایرانی مرکب از خی (خیک آب، حوضه) + آو (آب) است.در دامنه سبلان شهر و منطقهٔ سراب حالت سرچشمه آب را دارد و منطقهٔ خیاو حالت محل گردآمدن آب.

ریزآبه‌های سبلان به سوی خیاو می‌آیند و این منطقه سفره‌های زیرزمینی خوبی دارد. واژه خیاو در زبان‌های ایرانی حالت محل پرآب و پردرخت و محل گذر از میان آب و درخت را تداعی می‌کند و ریشهٔ واژهٔ فارسی خیابان و محلهٔ خیابان تبریز نیز از همین واژه‌است. رودخانهٔ مشکین‌شهر که امروزه قره‌سو نام دارد نیز در قدیم اندرآب نام داشته.

شهر خیاو در دوره‌هایی در تاریخ اسلام، میمند نام داشته. در روزگار سلجوقیان و اتابکان آذربایجان آن را وراوی می‌نامیدند. در سال ۶۰۵/۱۲۰۹م که گرجستان این بخش از ایران را تصرف کرده‌بود یکی از امیران گرجی به نام بیشگین، این شهر را به نام خود نام‌گذاری کرد. این نام بعدها توسط مردم محل به صورت میشکین تلفظ شد. در دوره حکومت رضاشاه، در سال ۱۳۱۶ خورشیدی، به فرمان وی نام میشکین به مشکین‌شهر تغییر یافت.

گردشگاه‌ها

آثار باستانی و قلعه‌های تاریخی

منابع

http://www.khiavonline.com/farsi/historical-farsi

  1.  اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳.
  2.  نوبختی خیاوی، ص۶۳.
  3.  نوبختی خیاوی؛ سلیمان، خیاو، گمشدهٔ تاریخ، تهران: نشر قو، ۱۳۸۰، ص۱۷.
  4.  نوبختی خیاوی؛ سلیمان، خیاو، گمشدهٔ تاریخ، تهران: نشر قو، ۱۳۸۰، صص۱۸-۲۱.

 

یک شنبه 7 آبان 1391برچسب:, :: 10:17 ::  نويسنده : علي
 
 

نیر

نیر مرکز شهرستان نیر و یکی از شهرهای استان اردبیل ایران است. این شهر در ۳۱ کیلومتری شهر اردبیل و ۲۰ کیلومتری شهر سرعین واقع شده‌است که وجود بزرگراه برای ارتباط نیر با اردبیل باعث اهمیت این شهر شده‌است.

جاذبه‌های گردشگری

 
نمایی از منطقه تفریحی بولاغلار

این شهر دارای چشمه‌های آب متعدد می‌باشد که معروفترین آن چشمه بولاغلار می‌باشد. این چشمه دارای آبی گواراست که در بخشی از آن پرورش ماهی هم انجام می‌شود. از جمله جاذبه‌های دیگر شهر نیر وجود آبگرم‌های متعدد با خاصیت درمانی می‌باشد که معروفترین آنها سقزچی، گل، قینرچه و بورجلو می‌باشند که درجه حرارت بعضی از آنها تا ۵۶ درجه سانتیگراد نیز ثبت شده‌است و جهت درمان امراض پوستی مفید تشخیص داده شده‌است. وجود منطقه زیبای بولاغلار در این شهر، آب و هوای خنک و طبیعت سبز و دلچسب فصول بهار و تابستان حاکی از پتانسیل مطلوب شهرستان برای گردشگری و توریسم است.

مناطق زیر از جمله مکانهای باستانی نیر می‌باشند:

  • کاروانسرای شاه عباس در سائین
  • سنگ نوشته‌های اورارتویی
  • آتشکده‌های باستانی
  • تپه‌ها و قبور باستانی
  • غارهای باستان قیرمزی کورپی (پل قرمز)
  • استخر عباسلو

جشنواره آش

 
نمایی از آش‌های جشنواره

همه ساله در مرداد ماه جشنواره آش‌های محلی درمنطقه بولاغلار برگزار می‌شود که سبب حضور جمعیت کثیری از مسافران و شرکت کنندگان در مسابقه می‌شود. در این جشنواره فرهنگی و هنری انواع آش‌های ایرانی و محلی استان اردبیل از قبیل آیران آشی(آش دوغ)، گیلدیک آشی (آش نسترن وحشی)، اریشته آشی (آش رشته)، آش کشک، آش گوجه، اوماج آشی، سوتلی آش (آش شیر)، آش دیشتیک، آش میوه، یاوان آش، آش حلیم، آش کلم، سوپ، خشیل (کاچی)، یارما آشی، آش آبغوره، آش ماست چکیده، آش جو، آش شله قلمکار، آش کشک، شله زرد و ایمام آشی(آش امام) تهیه و عرضه می‌شود.

نیر به روایت تاریخ

دوران ماقبل تاریخی نیر از روی آثار بجا مانده در منطقه و دوران تاریخی منطقه (دهکده، معابد و دژهای صخره‌ای که در دل زمین کنده شده‌اند) قابل مطالعه‌است. به طور کلی کثرت معماریهای صخره‌ای در منطقه که یادمانهای ماندگار و پایداری از زمان کهنند اولین وسیله شناخت پیشینه تاریخی نیر می‌باشند و دوم متون تاریخی اعم از سالنامه‌های آشور و اوراتور و متون هخامنشی است که نشانگر تحولات تاریخی در آن روزگار پرتلاطم هزار ساله‌است. اطلاق لفظ زیکرتو در عصر مادها و اوایل هزاره اول و لفظ ساکارتی در عصر هخامنشی به معنی (سرزمین ساکنان در غارهای سنگی)، وجود معابد میترائیسم و نیز اشارات متون اوستا بر وجود بناهایی مثل دژ زیر زمینی و نیز متون شاهنامه که سرشار از چنین اشاراتی است مؤید قدمت این منطقه‌است. متون دوران اسلامی نیز موضوع فوق را تایید می‌کند. چرا که در صحبت از اردبیل در کتاب معتبری چون احسن التقاسیم (قرن ۴ هجری) اشاره به این نکته شده‌است که «بیشتر خانه‌ها را در زیر زمین ساخته‌اند». بنا به نوشته بلاذری: ‍«نیر دیهی بود و کوشک کهنه و درهم شکسته‌ای داشت. مرّبن عمر موصلی طایی در آنجا فرود آمد و بنیاد نهاد و پسرانش را در آن سکنی داد که به ظن قوی، اینان کوشکهایی در آن قریه بنا کردند و به صورت شهری درآوردند که احتمالاً باید همان قریه نیر باشد. و بازار جابروان را بنیاد نهاده، برزگش ساختند.» یکی از پسران مرّبن علی از سرکشان آذزبایجان بود و در سال ۲۱۲ هجری محمد بن حمید طوسی او را دستگیر ساخته به بغداد فرستاد ولی او بار دیگر به آذربایجان برگشته و به حکمرانی خود پرداخت ابن خردابه در کتاب مسالک و ممالک (تالیف سالهای ۲۳۰-۲۳۴) او را خداوند جابروان و نیریز می‌خواند. جابروان یکی از شهرهای آذربایجان بوده و یاقوت حموی می‌نویسد که در نزدیکی نریز (نیر فعلی) بوده ولی از بلاذری نقل شده که در نریز و در نزدیکیهای اردبیل بوده‌است. طبق اظهار نظر مطلعین نام اصلی آن نرسی بوده‌است و چنین مشهور است که نرسی پادشاه مشهور ساسانی آن را آباد کرده‌است. این نام در نوشته‌های قدیمی این شهر دیده شده‌است.

 

یک شنبه 7 آبان 1391برچسب:, :: 9:58 ::  نويسنده : علي
 
 

قره‌چمن

 
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان بستان‌آباد
بخش تیکمه‌داش
دهستان عباس شرقی
نام‌های دیگر سیاه‌چمن
Red pog.svg
قره‌چمن
Iran location map.svg
 
شرق۳۸ ′۱۰ °۴۷ ش‌″۳۰ ′۳۷ °۳۷ / °۴۷٫۱۷۷۲شرق °۳۷٫۶۲۵۰شمالی۴۷٫۱۷۷۲;۳۷٫۶۲۵۰
مردم
جمعیت  
زبان‌های گفتاری ترکی آذربایجانی
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۷۶۰ متر
اطلاعات روستایی
پیش‌شمارهٔ تلفن  

قَرَه‌چَمَن(Qərə çimən) یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان عباس شرقی بخش تیکمه‌داش شهرستان بستان‌آباد واقع شده‌است.

این روستا مرکز دهستان عباس شرقی است و در سرشماری سال ۱۳۸۵ تعداد ۴۳۱ نفر (۱۲۳ خانوار) جمعیت داشت. در آن سال از این تعداد، ۲۵۲ نفر باسواد بودند.

علت نام‌گذاری آن را وجود چمنزارهای پرپشت و بزرگ در اطراف رودخانهٔ شهرچـايی می‌دانند که از میانهٔ روستا می‌گذرد. پلی سنگی بر روی این رود ساخته شده که دو سوی روستا را به هم می‌پیوندد. در شمال قره‌چمن کوهی به نام ساری‌پیر واقع شده‌است.

وبگاه

جامع ترین پایگاه اینترنتی فعال در حوزه ی قره چمن به این آدرس قابل مشاهده است: www.gharacheman.blogfa.com

پیشینه

در سال‌های ۱۱۷۴ و ۱۱۷۵ ه.ق. که کریم‌خان زند به دفع فتح‌علی‌خان افشار

در زمانی که بستان‌آباد هنوز بخش بود، فرهنگ جغرافیائی ایران ج ۴ روستای قره‌چمن را این‌گونه توصیف می‌کند: سیاه‌چمن (قره‌چمن) دهی است جزو دهستان عباسی بخش بستان‌آباد شهرستان تبریز. دارای ۱۲۹۸ تن سکنه. آب آن از رودخانه سیاه‌چمن. محصول آنجا غلات، توتون و شغل اهالی زراعت و گله‌داری است.

قره‌چمن در تاریخ ۱۸ مرداد ۱۳۶۶ با تصویب وزارت کشور به عنوان مرکز دهستان عباس شرقی انتخاب شد و ۲۶ روستا، مزرعه و مکان در تابعیت این دهستان قرار گرفتند.

محمدحسین شهریار، شاعر ایرانی اهل شهرستان بستان‌آباد در یکی از شعرهای خود می‌نویسد:

زان سوی قره‌چمن دیاری است   آن دامن کوه شنگل‌آباد
یاد آن شب خشگناب و مهتاب   نزهتگه شاهدان آفاق
وان جلگه سبز قیش‌قُرشاق   وان صحبت میزبان قپچاق
آن یار و دیار آشنایی

امروزه شمار زیادی از اهالی قره‌چمن به تهران مهاجرت کرده و بیشتر در ساکن شده‌اند. کانال‌سازی کولر از پیشه‌های رایج در میان این مهاجران است. بسیاری از مهاجران به شهرها نیز با ویلاسازی در قره‌چمن چهره روستایی آن را تغییر داده‌اند.

غار آغ‌بولاق

این غار در جنوب روستای قره‌چمن واقع شده و عرض دهانهٔ آن در حدود ۲ متر است. غار آغ‌بولاق از نوع غارهای چکنده و مورد توجه و بازدید کوهنوردان است.

جستارهای وابسته

صفحه قبل 1 ... 46 47 48 49 50 ... 108 صفحه بعد

درباره وبلاگ

با سلام و ادب خدمت شما سروران گرامي و عزيز . هدف من از ايجاد اين وبلاگ معرفي و شناساندن اصالت ريشه فرهنگ سنن بزرگان مشاهير و آثارباستاني شهر و روستاهاي اقوام متمدن آذري و ترك زبان مي باشد . ضمنآ بدون هيچ وابستگي به جناح و حزبي مديريت ميشود . خواهشمند است نظرات ارشادي خود را جهت هر چه بهتر شدن وبلاگتون ارائه فرمائيد . منتظرتون هستم . با سپاس
آخرین مطالب
پيوندها

 





نويسندگان


آمار وب سایت:  

بازدید امروز : 73
بازدید دیروز : 39
بازدید هفته : 763
بازدید ماه : 214
بازدید کل : 259330
تعداد مطالب : 1076
تعداد نظرات : 118
تعداد آنلاین : 1



ابزار نمایش عکس تصادفی